Bilim ve Uzay

Türkiye Kamu Alımlarında Yapay Zeka Destekli Denetimi Geliştiriyor

30 Ekim 2026

Türkiye, kamu alımlarında şeffaflık ve denetimi artırmak amacıyla yapay zeka kullanımını ilerletiyor. Kamu İhale Kurumu Genel Müdürlüğü, 11 Eylül 2024'te düzenlediği bir forumda, yapay zekanın devlet harcamalarında verimlilik ve adaleti nasıl artırabileceğini tartıştı. Bu girişim, hükümetin genel stratejileri ve düzenleyici kurumlar arasındaki yeni iş birlikleriyle uyum içinde ilerliyor.

Kamu Alımlarında Yapay Zekanın Tetikleyicileri

Kamu alım sistemleri karmaşık, veri yoğun ve verimsizliğe açık yapılar. Kasım 2023'te Kamu İhale Kurumu ile Rekabet Kurumu ortak bir protokol imzaladı. Bu anlaşma, merkezi yönetim harcamalarının %35'inden sorumlu sektörde, kamu ihalelerindeki rekabetin yapay zeka ile nasıl izlenebileceğini düzenliyor.

Eş zamanlı olarak Türkiye, Haziran 2024'te Meclis'e sunulan yapay zeka yasa tasarısını değerlendiriyor. Mevzuat, etik yapay zeka kullanımı için yasal bir çerçeve oluşturacak. Bu gelişmeler hem devam eden hem de planlanan projeleri destekliyor.

Eylül forumunda pratik uygulamalar sergilendi. Yetkililer, alım süreçlerindeki dijital dönüşüm ilerlemelerini sundu. Veri analizi ve rekabetin korunmasına yönelik yapay zeka araçları, gelişen düzenlemelerle birlikte giderek daha fazla kullanılıyor.

2024-2028 Yapay Zeka Eylem Planı

Bu politika adımları, Türkiye'nin 2024-2028 Yapay Zeka Eylem Planı'nı yansıtıyor. Strateji dört temel üzerine kurulu: Tanıma, Kullanım, Geliştirme ve Yönetişim. Ulusal Yapay Zeka Komitesi gözetiminde etik bir çerçeve öngörüyor.

Yeni Koordinasyon Mekanizmaları

Düzenleyici kurumlar, rekabet denetimi için yapay zeka uygulamalarını hayata geçiriyor.

Son anlaşma, yapay zeka destekli istatistiksel modellemeyi getiriyor. Yetkililer, bu analitik araçların teklif manipülasyonu gibi rekabete aykırı eylemleri tespit edebileceğine inanıyor.

Protokol, Kamu İhale Kurumu'nun yapay zeka destekli pazar analizleri yapmasına olanak tanıyor. Devlet harcamalarının önemli bir bölümünü kapsayan bu yaklaşım, ihale verilerinde şüpheli desenleri inceliyor. Otomatik sistemler, potansiyel anlaşmaları manuel incelemelerden daha etkili şekilde işaretleyebiliyor.

Daha Geniş Şeffaflık Gündemi

Telekomünikasyon kurumu BTK, kamuoyu istişareleriyle ortaya çıkan eğilimleri gösteriyor. Örneğin BTK, Mart 2024'te taslak düzenlemeler yayınladı ve 10 Nisan'a kadar geri bildirim kabul etti.

Bu süreç, yapay zeka destekli alım şeffaflığına kademeli bir yaklaşımı işaret ediyor. Tam entegrasyon, deneysel projelerden koordineli sistemlere geçişle çok yıllık bir süreç olmaya devam edecek. Nihai hedef, kamu alımlarında kapsamlı bir dijital dönüşüm sağlamak.